Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’nin 2026-2030 arasına yönelik yapay zeka eylem planını yayımlandı. Burada okuyabileceğiniz 44 sayfalık PDF’te detaylandırılan plan hakkında yapılan özet açıklama şöyle oldu: “Yapay zeka, üretkenlik artışından yeni ihracat kalemlerine, kamu hizmetlerinde hız ve doğruluk kazanımından stratejik sektörlerde rekabetçiliğe kadar geniş bir fırsat penceresi sunmaktadır. Bu plan, Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini hızla büyütmek amacıyla uygulamaya geçirilebilecek, ölçülebilir sonuçlar üretecek ve kurumlar arası eşgüdümle yürütülecek öncelikli eylemleri ortaya koymaktadır. Eylem Planı, dört temel eksen üzerine kurgulanmıştır. Bu eksenler, toplumun ve kurumların yapay zeka olgunluk yolculuğunu dört aşamada tanımlar: Fark et, İstifade et, Üret ve Yönet. Her eksen dört eylem içermekte olup, toplam 16 öncelikli eylem, bütüncül ve uygulanabilir bir strateji çerçevesi oluşturmaktadır. Bu eylemler, yapay zeka ekosistemini birbirini besleyen katmanlar olarak ele alan bir mimari üzerine kurgulanmıştır. Enerji, hesaplama donanımı, altyapı, modeller/veri ve uygulamalar planın temel omurgasını oluşturmaktadır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Yetenek, finansman ve düzenleyici çerçeve ise tüm katmanları besleyen kesişen bileşenlerdir. Her eylem bu katmanlı yapının bir veya birden fazla noktasına katkı sağlamaktadır. Eylem Planı; e-Devlet üzerinden tüm vatandaşlarımızın yapay zeka yetkinlik düzeylerini ölçebilecekleri ve kişiye özel gelişim yolculuklarına yönlendirilebilecekleri ulusal bir değerlendirme altyapısının kurulmasını, 10.000 ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100.000 yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesini hedeflemektedir. Ayrıca 1 GW veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması, araştırmacılar, girişimler ve KOBİ’ler için dünya standartlarında hesaplama kapasitesinin erişime açılması, 10 milyar ABD doları özel sektör yatırımının mobilize edilmesi, sektörel temel modellerin geliştirilmesi, fiziksel yapay zeka ve robotik alanında yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanlarının hayata geçirilmesi de planın temel hedefleri arasındadır.
Bu eksenlerin gerçekleştirilebilmesi için kamu bütçesi, özel sektör yatırımları, uluslararası fonlar, teşvik mekanizmaları ve kamu-özel iş birlikleri birlikte değerlendirilecektir. Her eylem için yıllık uygulama planlarında tahmini kaynak ihtiyacı, finansman kaynağı, sorumlu kurum bütçesi, özel sektör katkısı ve varsa uluslararası fon imkanları ayrıca tanımlanacaktır. Bu eylemlerin tamamı; tanımlanacak üst düzey yönetişim mekanizması koordinasyonunda, şeffaf bir ilerleme portalı ve net performans göstergeleriyle izlenecektir. Planın uygulanmasında önem ve aciliyete göre önceliklendirme esası benimsenecektir.
2026-2027 döneminde temel yönetişim yapılarının kurulması, veri alanlarının pilotlanması, kamu kurumlarında ilk yapay zeka uygulamalarının başlatılması ve hesaplama kapasitesi için yatırım süreçlerinin netleştirilmesi önceliklendirilecektir. 2028-2030 döneminde ise pilotların ölçeklenmesi, sektörel temel modellerin ticarileştirilmesi, uluslararası iş birliklerinin derinleştirilmesi ve yatırım hedeflerinin gerçekleştirilmesi ağırlık kazanacaktır. Erken dönemde olgunlaşan eylemler bu takvimi beklemeksizin ölçeklendirilecektir. Böylece plan, tüm eylemleri aynı anda ve aynı yoğunlukta yürütmek yerine, kritik bağımlılıkları dikkate alan fazlı ve ölçülebilir bir uygulama yaklaşımıyla hayata geçirilecektir.”
