Havacılık

Bugün yapılan açıklamaya göre ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boeing 737-7 modeline değiştirilmiş tip sertifikası vererek uçağın ticari olarak hizmete girmesinin önünü açtı. Konuya ilişkin resmi paylaşımda, “Bu onay, Boeing’in kapsamlı test ve analizlerle uçağın ticari havacılığa ilişkin tüm düzenleyici gereklilikleri karşıladığını ortaya koyduğu, birkaç yıl süren sertifikasyon çalışmalarının tamamlanmasını ifade ediyor. 737 MAX ailesinin en küçük ve en uzun menzilli üyesi olan 737-7 modeli, iki sınıflı kabin düzeninde 135 ila 160 arası koltuk kapasitesi sunuyor ve ailenin diğer üyelerine kıyasla yaklaşık %10 daha fazla menzil potansiyeliyle önemli bir pazar segmentine hizmet ediyor. Diğer 737 MAX jetleri gibi 737-7 de genellikle yerini aldığı uçaklara kıyasla yakıt tüketimini ve CO2 emisyonlarını %20, gürültü ayak izini ise %50 azaltıyor.” ifadelerine yer verildi. Boeing Ticari Uçaklar Başkanı ve CEO’su Stephanie Pope ise, “Bu önemli sertifikasyon, uçağımızın tasarımındaki titizliği teyit ederken, 737 MAX geliştirme ekibimizin kararlılığını ve zorluklar karşısındaki dayanıklılığını da ortaya koyuyor. Alanında […]

Çok uzun mesafeli rotalara özel olarak tasarlanan yolcu uçağı Airbus A350-1000ULR ile tam 24 saat 24 dakikalık bir uçuş gerçekleştirildi. Qantas’ın işlettiği uçak, yapılan açıklamaya göre Avustralya’nın Melbourne kentinden havalanarak 23.075 kilometre (14.338 mil) katettikten sonra Fransa’nın Toulouse kentindeki Airbus fabrikasına iniş yaptı. 2027’den itibaren Qantas’ın “aktarmasız” Sidney – Londra hattında hizmet vermeye başlayacağı aktarılan uçak, uçuş mesafesi özelinde ciddi bir rekora imza atmış durumda.

Bugün duyurulan anlaşmaya göre, uzun süredir uçan taksi alanında iş birliği gerçekleştiren Toyota ve Joby Aviation, “Joby Toyota Aero Manufacturing Preparation Company” adında ortak bir şirket kurdu. Toyota’nın 2020’den bu yana maddi olarak desteklediği Joby Aviation, uzun yıllardır yukarıda gördüğünüz elektrikli uçan taksiyi geliştiriyor. Beş pervaneli bu hava aracı dört kişiyi taşıyabiliyor ve 322 km/s hıza kadar çıkabiliyor. ABD merkezli olarak hayata geçirilen yeni ortak girişimle, birçok uçuş testinde kendini kanıtlamayı başaran bu aracı üretime alarak ticari hale getirme konusunda önemli bir adım atan Joby, Toyota’nın otomobil üretimi konusundaki uzmanlığını gökyüzüne taşımayı hedefliyor.

NASA’nın sessiz süpersonik araştırma uçağı X-59 için testler aktif olarak sürüyor. Son denemede Mach 1.4 hıza ve 55.000 feet yüksekliğe ulaştığı belirtilen uçak, şu anda yerleşim yerlerinde yapılacak testlere hazırlanıyor. Bu konuda yaptığı resmi açıklamada, “Ana performans testlerinin tamamlanmasının ardından uçak, Quesst görevi kapsamında süpersonik hızlarda oluşturacağı düşük sesli sonik gürültünün toplum tarafından nasıl algılanacağını/duyulacağını ölçmek amacıyla ABD’deki çeşitli yerleşim yerleri üzerinde uçurulacak. Bu uçuşlar Mach 1.4 hızında ve 55.000 feet irtifada gerçekleştirilecek.” diyen NASA, X-59 ile 5 Haziran’daki denemelerde Mach 1.1 hıza ulaşıldığını aktarıyor. Yeni nesil süpersonik yolcu uçaklarını öncekilere kıyasla çok daha gelişmiş hale getirmeyi amaçlayan uçak, özellikle sessiz yolculuğa odaklanıyor. Geçmişte yaşanan olumsuzluklar nedeniyle hizmetten kaldırılan süpersonik yolcu uçağı Concorde, ses hızını aştığında büyük bir “sonik patlama” oluşturuyordu. Bu patlamanın şehirleri rahatsız etmeyecek düzeye indirilmesini isteyen NASA ve ortağı Lockheed Martin, ayrıca sesten hızlı seyir sırasında oluşan gürültü seviyesini de ciddi ölçüde azaltmayı hedefliyor. Uçağın yalnızca süpersonik […]

Almanya Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) tarafından geliştirilen şekil değiştirme özelliğine sahip uçak kanadı “morphAIR”, PROTEUS adı verilen ufak boyutlu deneysel bir uçak kullanılarak uçuş sırasında da test edildi. Şekli sadece sabit konumda değil uçuşta da değişebilen kanat, DLR’nin açıklamasına göre doğrudan yapay zeka tarafından kontrol ediliyor. Uçuş testleri başarıyla sonuçlanan kanadın amacı uçakları daha verimli, daha kolay kontrol edilebilir ve daha güvenli hale getirmek olarak açıklanıyor. “Şekil değiştirebilen kanat, uçuş esnasında formunu değiştirerek farklı uçuş koşullarına etkili şekilde uyum sağlıyor.” diyen DLR, tamamen fiber takviyeli kompozitlerden üretilen kanadın, HyTEM adı verilen teknolojisi sayesinde pürüzsüzce form değiştirebildiğini belirtiyor. Şu anda uçaklar, yön değiştirmek için hareketli ancak düşük esnekliğe sahip kanat yapılarını kullanıyor. Bu hareketli parçalar mekanik karmaşıklığı, ağırlığı ve gürültüyü artırırken bakım ihtiyacını ve aerodinamik kayıpları da beraberinde getiriyor. DLR’nin geliştirdiği bu kanat bu durumu değiştirebiliyor ve gelecek uçaklar için büyük bir potansiyel ortaya koyuyor.

Uzun süredir geliştirme çalışmaları devam eden kişisel hava aracı Jetson ONE için Kaliforniya sahilinde çekilen yeni bir uçuş videosu paylaşıldı. İsveç merkezli Jetson Aero tarafından geliştirilen Jetson ONE, eğer daha önce görmediyseniz tek kişilik olarak tasarlanmış bir hava aracı. Şehirden uzak bölgelerde olduk.a keyifli zamanlar vadeden ve iki kolla kontrol edilen araç, sekiz pervane sayesinde dengeli bir uçuş sunuyor ve 102 km/s hıza kadar ulaşabiliyor. Tamamen elektrikli olan model, 88 kW’lık lityum iyon pil paketiyle 20 dakika boyunca havada kalabiliyor. Yalnızca 5 dakika içerisinde uçuşa hazır hale getirilebilen hava aracı, şirketin son açıklamasına göre 148 bin dolarlık satış fiyatına sahip. 2026 ve 2027 için planlanan üretim kapasitesi şimdiden satılan model için yeni siparişlerin ancak 2028’de teslim edileceği belirtiliyor. Hava aracı için daha önce paylaşılan videolar:

SpaceX, Starlink hizmetiyle tüm dünyaya uzaydan internet hizmeti sağlıyor. Milyonlarca kullanıcısı bulunan hizmet, Rusya ve Çin tarafından hoş karşılanmıyor. Örneğin Çin geçtiğimiz yıl içerisinde Starlink sisteminin ulusal güvenliğini tehdit etmesi ihtimaline karşı bazı savunma mekanizmaları geliştirmek istiyor haberiyle gündeme gelmişti. Şimdi ise Starlink uydularını etkisiz hale getirebilecek kapasitede bir mikrodalga silahının geliştirildiği ortaya çıktı. Alçak dünya yörüngesindeki tüm uydulara zarar verme gücüne sahip olduğu belirtilen ancak özellikle Starlink üzerinden öne çıkarılan 20 gigawatt’lık TPG1000Cs isimli silah sistemi, Çin’in Şensi eyaletindeki Xi’an şehrinde yer alan Kuzeybatı Nükleer Teknoloji Enstitüsü’ne bağlı Yüksek Güçlü Mikrodalga Bilimi ve Teknolojisi Temel Laboratuvarı’ndaki bir araştırma ekibi tarafından geliştirilmiş. 20 gigawatt gücü aralıksız olarak bir dakika boyunca sağlayabiliyor olmasıyla fark yarattığı söylenen silah, 4 metre uzunluğa ve 5 tonluk ağırlığa sahip. Daha önce hazırlanan benzer yapıdaki silahların çok daha ağır ve büyük olduğu aktarılırken, yeni silah sisteminin kamyonların arkasına konumlandırılabileceği, yani mobil olarak kullanılabileceğine değiniliyor. TPG1000Cs’in aynı […]

Çin merkezli havacılık firması AutoFlight, dünyadaki ilk 5 ton sınıfı eVTOL modeli olarak tanıtılan Matrix ile halka açık uçuş testleri gerçekleştirdi. Çin’deki Kunshan operasyon üssünde yapılan denemede; 10 kişiyi taşıyabilecek şekilde tasarlanan büyük hava aracıyla dikey kalkış, dikeyden yataya geçiş ve dikey inişi kapsayan uçuş denemelerinde hiçbir sorun yaşanmadı. 20 metrelik kanat açıklığına, 17,1 metrelik uzunluğa ve 3,3 metrelik yüksekliğe sahip olan Matrix, şirketin açıklamasına göre 1.500 kg kargo taşıyabiliyor. Dikkat çeken hava aracında 20 farklı motor yer alıyor ve bu sayede bir ya da birden fazla motor bozulsa dahi uçuşa sorunsuz olarak devam edilebiliyor. Tamamen elektrikli versiyonu için 250 km’lik menzilin açıklandığı Matrix’in, 1.500 km’ye ulaşabilen bir elektrik destekli “hibrit” versiyonu da bulunuyor. Üzerindeki testlerin devam edeceği hava aracı, önümüzdeki dönemde çok sayıda bölgede ticari olarak görev yapmaya başlayabilir.

Elon Musk’ın başarılı özel uzay şirketi SpaceX, Starlink uydu ağında önemli bir güncellemeye gidiyor. SpaceX bünyesindeki Starlink projesinin Mühendislikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Michael Nicolls X hesabından yaptığı açıklamada, uydu güvenliğini artırmak için yaklaşık 4.400 Starlink uydusunun irtifasını 550 kilometreden 480 kilometreye indireceklerini duyurdu. “500 kilometrenin altında daha az enkaz (uzay çöpü) ve uydu bulunduğu için çarpışma ihtimali ciddi oranda azalacak.” diyen Nicolls, “Starlink uyduları oldukça yüksek güvenilirliğe sahip. Şu anda 9.000’den fazla aktif uydu arasında yalnızca 2 adet bozuk uydumuz bulunuyor. Yine de bir uydu yörüngede arızalanırsa olabildiğince hızlı şekilde yörüngeden çıkmasını istiyoruz. Bu yüzden irtifaları azaltacağız.” ifadelerine yer verdi. Michael Nicolls, daha önce başka bir açıklama ile gündeme gelmişti: “Uydu operatörleri, uydularının yörünge verilerini paylaşmadığında, uzayda tehlikeli derecede yakın geçişler yaşanabiliyor.” diyen Nicolls, Çin’den yapılan bir kalkışa yönelik olarak şunları söylemişti: “Birkaç gün önce Çin’in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden yapılan bir kalkışla alçak dünya yörüngesine dokuz farklı uydu […]

Elon Musk’ın başarılı özel uzay şirketi SpaceX, X üzerinden yaptığı açıklamaya göre Starlink’i 2025 yılında 35’ten fazla yeni pazara açtı.“Bu yıl Starlink’i 35’ten fazla yeni pazarda devreye aldık ve şu anda toplam 3,2 milyar insanın yaşadığı 155’ten fazla ülkede/bölgede hizmet sağlıyoruz.” diyen SpaceX, Türkiye’ye henüz açılmayan uzaydan internet servisinin ortalama 200 Mbps indirme ve 30 Mbps yükleme hızlarıyla görev yaptığını açıkladı. “2025 yılında Starlink ağını büyütmek için 120’den fazla Falcon 9 görevi yürütüldü ve sisteme 270 Tbps’nin üzerinde yeni kapasite eklendi.” diyen şirket, daha önceki açıklamasında “Starlink, 155 ülkede 9 milyondan fazla kullanıcıyı uzaydan yüksek hızlı internetle buluşturuyor. Dünyanın dört bir yanındaki tüm müşterilerimize teşekkür ederiz!” ifadelerine yer vermişti.